Metaforen en anekdotes die je helpen bij een (Lean) transformatie

Metaforen zijn een krachtig hulpmiddel om ingewikkelde zaken eenvoudig uit te leggen of om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken. Mij helpt het in ieder geval steeds in mijn werk als Lean coach en interim manager. Ik grijp graag terug op voorbeelden zoals in dit artikel zijn beschreven. Ik wens je veel inspiratie met het lezen toe!

Lincoln Memorial

Lincoln memorial

Slijtage door intensief schoonmaken

Het probleem: dit belangrijke standbeeld werd zo intensief gereinigd, dat het begon te slijten. Hoe lossen we dat op?

De eerste reactie: laten we het schoonmaakprogramma versoberen om zo de slijtage te vertragen. Slimmer was het om te achterhalen waarom er zo vaak en intensief gereinigd moest worden. De oorzaak bleek de grote hoeveelheid vogelpoep die steeds weer op het standbeeld zat. Vogelwerende maatregelen dus?? Maar waarom waren er zoveel vogels? Vogels bleken af te komen op de grote hoeveelheid spinnen die rond het standbeeld aanwezig waren. Het weren van spinnen door middel van chemicaliën is verboden, dus wat dan?? Uit vervolgonderzoek bleek dat de spinnen zich tegoed deden aan enorme hoeveelheden insecten die zich rond het Lincoln Memorial hadden verzameld. In plaats van het bestrijden van insecten, werd verder onderzoek gedaan naar de oorzaak en bleek dat deze op het licht afkwamen. Omdat het Lincoln Memorial zo belangrijk is, werd dit standbeeld al ruim voor zonsondergang vol uitgelicht, juist daar komen veel insecten op af. Door het licht pas aan te zetten nadat de schemering was ingezet, was er in de omgeving al veel meer lichtspreiding waardoor de insecten zich niet meer concentreerden op het standbeeld, maar zich verspreiden over de omgeving. Daardoor minder insecten, minder voer voor spinnen dus minder spinnen. Doordat er minder spinnen waren, was er minder voedsel voor vogels en uiteindelijk minder vogelpoep waardoor het schoonmaken minder intensief hoefde plaats te vinden. In plaats van aanpassen van het schoonmaakprogramma, was de oplossing simpelweg het licht later aanzetten.

De moraal van deze metafoor:

Ga bij problemen op zoek naar de werkelijk oorzaak ervan, in plaats van snelle oplossingen waardoor suboptimalisatie ontstaat en een probleem niet echt wordt opgelost. 5 times why is hier een goed hulpmiddel in, waarmee je een goede en trefzekere oorzakenboom kunt opstellen.

Snellere paarden

Henri Ford was zijn tijd vooruit, niet alleen in het maken van de eerste productie auto (T-ford) maar vooral in zijn opvatting over klantwaarde. Deze metafoor gaat juist over de invulling van klantvraag.

Ford heeft ooit geroepen:”If I asked my customers what they want, they would ask for faster horses.” (vrij vertaald: als ik mijn klanten vraag wat ze willen, zullen ze om snellere paarden vragen.) U moet weten dat in die tijd de auto niet voor iedereen was weggelegd, en vooral paard en wagen de belangrijkste vorm van transport was. Ford had dus goed in de gaten wat de behoefte van zijn potentiële klanten waren: een manier om snel, droog en veilig zichzelf en/of materialen te vervoeren. Hij was vervolgens in staat om een productie auto te maken die voor het volk bereikbaar was.

Ga dus goed na wat jouw klant werkelijk nodig heeft (hij vraagt om een boor, maar wil een schilderij ophangen), en zorg dat je daar een oplossing voor hebt. Op die manier laat je zien dat je jouw klant begrijpt en helpt ze in hun probleem. Als bijkomend voordeel blijf je de concurrentie voor.

T-ford

Gaan succesvolle organisaties ten onder aan het Dodo effect?

dodo effect

De Dodo, minder bekend als Kermisgans, Walgvogel of Grifeend (Raphus cucullatus), is een uitgestorven vogel die leefde in de bossen op het eiland Mauritius. Het dier was ongeveer een meter hoog en kon venijnig van zich afbijten met zijn grote snavel. Verder zou hij vrij hulpeloos zijn geweest. Zijn voedsel bestond uit zaden en vruchten. De dodo kon niet vliegen en had, tot de komst van Nederlandse kolonisten, geen vijanden. De vogelsoort is rond het einde van 17e eeuw uitgestorven. (bron Wikipedia).

In tegenstelling tot de algemene opinie dat de Dodo door zijn domheid is uitgestorven, was het vermoedelijk best een slimme vogel. Door de afwezigheid van natuurlijke vijanden had dit dier niet de natuurlijke eigenschap van angst ontwikkeld en vluchtte niet bij een vreemde situatie. Met de komst van de kolonisten (ook hier heeft Nederland weer een belangrijke rol in de wereldgeschiedenis..) namen zij ook huisdieren zoals de hond en de kat mee. Doordat de Dodo geen angst kende, maar wel uiterst nieuwsgierig was, konden de kolonisten deze dieren simpel vangen en verschalken (ze zullen vast naar kip hebben gesmaakt). Ook de verwilderde huisdieren konden de Dodo’s eenvoudig vangen en opeten.

Hoe zit dat nu met de bedrijven van tegenwoordig? Kent iemand Nokia nog? Ooit marktleider in mobiele telefoons en sinds de komst van de smartphone zijn zij slechts nog een voetnoot in de geschiedenis. Inmiddels zijn ze overgenomen door Microsoft en pelen een niche rol als windowsphone. Zo ook Polaroid en Kodak. Zij lijken wel op de Dodo.. In hun glorietijden marktleider en niet of nauwelijks concurrentie. De houding “wij zijn onoverwinnelijk” heeft ze blind gemaakt voor marktontwikkelingen of wuifden nieuwkomers weg als hype. Hoe zit dat met uw organisatie of branche? Ik zie in de corporatiesector ook al decennia een soortgelijke grondhouding. In de tijd dat ik mijn carrière startte was het ook een sector waar je lang en onbekommerd werkte. Zijn dat de Dodo’s van de toekomst?

Alice in Wonderland

Velen kennen het sprookje van Alice in Wonderland. In het verhaal komt Alice op enig moment bij de rups en vraagt hem:”Welke weg moet ik nemen, meneer Rups?”. De rups antwoord met de vraag:”Maar Alice, waar wil je dan naartoe?”, waarop Alice antwoord dat ze dat eigenlijk niet weet. De rups antwoord dan:”Dan maakt het ook niet uit welke weg je kiest.”

Deze korte metafoor maakt duidelijk dat je onmogelijk een beslissing kunt maken, als je niet weet wat je doel is. “Als je niet weet waar je naartoe moet, zul je daar ook zeker niet komen” is een bedrijfsmatige wetmatigheid.

Mores op de Apenrots

Herkent u de stelling “Dat doen we al jaren zo.”, zonder duidelijk te weten waarom?

In een nieuwe apenkolonie in een reservaat hangt een dagelijks grote tros met verse bananen, net buiten bereik van de apen. Op enig moment beginnen een paar apen spullen op te stapelen om op die manier bij de bananen te kunnen komen. Zodra ze de bananen willen pakken, wordt de hele apenkolonie door de verzorgers natgespoten met water. Dat herhaalt zich iedere keer dat een aap een poging doet om de bananen te pakken. Tot het moment dat de groep zelf gaat ingrijpen en de aap die belangstelling toont voor de bananen een pak rammel geeft. Dat houdt zich enkele apengeneraties in stand en er is geen aap meer die het in zijn hoofd haalt om te proberen een banaan te plukken. Tot het moment dat een volhardende nieuwe aap, ondanks de woede van de groep, spullen gaat opstapelen om bij de bananen te komen en zich tegoed doet aan de heerlijke verse bananen. De sanctie van het natspuiten door de verzorgers was al lang niet meer aan de orde, maar de mores van de groep (wie aan de bananen komt slaan we in elkaar), was al die tijd in stand gebleven.

Wat we hieruit kunnen leren is om steeds stil te staan bij het nut van ingesleten gewoontes. Als ik bij aanvang van een verandertraject een waardestroomanalyse doe, komen vaak gewoontes naar voren waar geen van de medewerkers me duidelijk kan maken waarom ze in stand worden gehouden.

Heeft u ook een goede anekdote of metafoor? Deel ze in de reacties. Herkent u onderwerpen uit deze publicatie en wilt u meer weten over mijn aanpak? Neem dan gerust contact op voor een vrijblijvende kennismaking.

André Nagel
[email protected]
06-10912677

Door | 2017-08-10T09:46:06+00:00 augustus 8th, 2017|Latest Articles|

About the Author:

André Nagel internationaal geaccrediteerd Lean Black Belt en heeft als Lean coach en interim manager binnen de corporatiesector zijn sporen verdiend. Opdrachtgevers omschrijven hem als professioneel, behulpzaam en empatisch. Contactgegevens: [email protected] 06-109 12 677

Geef een reactie